سالروز آغاز امامت حضرت صاحب الزمان (عج)

به گزارش شبکه مرصاد، نهم ربیع الاول به عنوان سالروز آغاز امامت حضرت مهدی (عج) شناخته می‌شود. شناخت سیره و رفتار آن حضرت به عنوان آخرین ذخیره الهی و مصلح کل، از مهم‌ترین ابعاد معرفت مهدوی در اندیشه اسلامی به شمار می‌آید. سیره به معنای شیوه رفتار و سبک زندگی انسان در عرصه‌های مختلف فردی و اجتماعی است.

تبیین سیره عملی و حکومتی آن حضرت، تصویرگر مدینه فاضله‌ای است که بشریت در طول تاریخ همواره در آرزوی تحقق آن بوده است. باور به ظهور مصلحی که جهان را پر از عدل و داد کند، نه تنها یک موضوع عاطفی، بلکه حقیقتی مبتنی بر سنت‌های الهی و وعده‌های قطعی قرآنی است. خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: «وَ لَقَدْ کَتَبْنا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصَّالِحُونَ» و «وَ نُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَی الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّهً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِینَ». این آیات به وضوح بر پیروزی نهایی جبهه حق و حاکمیت بندگان شایسته بر زمین دلالت دارند.

بر این اساس، تحلیل ابعاد مختلف سیره امام مهدی (عج) می‌تواند افق‌های جدیدی از ابعاد فردی، اخلاقی، اجتماعی، سیاسی، قضایی و علمی حکومت جهانی آن حضرت را به پژوهشگران و منتظران ارائه دهد. در زندگی شخصی، حضرت مهدی (عج) تجلی زهد و دوری از تجمل‌پرستی است. روایات معصومان، سبک زندگی آن حضرت را مشابه با پایین‌ترین طبقات جامعه و همسان با سیره پیامبر اکرم (ص) و امیرالمؤمنین علی (ع) توصیف کرده‌اند.

ایشان لباس‌های ساده و ارزان می‌پوشند و به غذایی ساده مانند نان جو بسنده می‌کنند و از تشریفات دنیوی به دورند. این ساده‌زیستی برای آن است که پیشوای الهی خود را در سختی و محرومیت با مستمندان شریک بداند. بر اساس احادیث، مسجد سهله به عنوان محل سکونت آن حضرت یاد شده که نشان‌دهنده پیوند عمیق زندگی ایشان با عبادت و معنویت است.

از منظر سیره دینی و خلقی، امام مهدی (عج) غرق در عظمت و جلال الهی است. رفتار ایشان در برابر پروردگار، سرشار از تواضع و خشوع است. با وجود مقام والای امامت، تقوا و ترس از خداوند همواره در وجود ایشان حاکم است و هرگز به خلق خدا بدی نمی‌رسانند مگر در مواردی که اجرای حدود الهی اقتضا کند. اخلاق آن حضرت تجلی خلق عظیم محمدی (ص) است و با مشعل هدایت در میان مردم حرکت می‌کنند.

سیره اجتماعی آن حضرت با تعامل با محرومان و انضباط اداری در روابط اجتماعی و ساختار جامعه مهدوی، بر پایه صمیمیت و ایثار شکل می‌گیرد. در زمان حکومت ایشان، روحیه برادری به حدی می‌رسد که مؤمنان بدون ممانعت نیازهای یکدیگر را برطرف می‌سازند و در معاملات خود از یکدیگر سود نمی‌برند.

سیره حضرت نسبت به اقشار ضعیف آکنده از مهربانی و رأفت است و در روایات آمده است که رفتار ایشان با مسکینان به گونه‌ای است که گویی با دست خود بر دهان آنان کره و عسل می‌گذارد. همچنین، بخشش مال و ثروت به نیازمندان و محو فقر از ویژگی‌های بارز اقتصادی و اجتماعی این عصر است.

اما در عین حال، سیره اجتماعی ایشان قاطعیت و انضباط سخت‌گیرانه‌ای در تعامل با مسئولان و کارگزاران دولتی دارد. امام مهدی (عج) در نظارت بر ساختار مدیریتی حکومت خود بسیار سخت‌گیر و دقیق عمل می‌کنند و هیچ گونه فساد یا سوءاستفاده از بیت‌المال را تحمل نمی‌کنند. کارگزاران حکومت مهدوی باید از بالاترین مراتب تقوا و کارآمدی برخوردار باشند و در صورت کوچک‌ترین انحراف، با برخورد قاطع امام روبرو خواهند شد.

سیره امام زمان (عج) بر نابودی کامل ساختارهای ستم و برچیدن حکومت جباران و مستکبران استوار است. قیام ایشان از شهر مکه آغاز می‌شود و به سرعت زمین را فرا می‌گیرد. هدف اصلی این حرکت انقلابی، بسط کامل قسط و عدل است؛ آرمانی که تمامی پیامبران الهی برای تحقق آن مبعوث شده بودند.

در حوزه قضایی، سیره امام مهدی (عج) تحولی بنیادین ایجاد می‌کند. شیوه قضاوت ایشان مبتنی بر علم واقعی و باطن امور است، بدون نیاز به تشریفات معمول یا شهادت‌طلبی‌های صوری. قضاوت‌های عادلانه و نفوذناپذیر ایشان، امکان هرگونه جعل و پایمال شدن حق را از بین می‌برد و عدالت مطلق قضایی را در جامعه جاری می‌سازد.

سیره علمی و تربیتی حضرت مهدی (عج) نیز از ابعاد درخشان زندگی ایشان است که موجب شکوفایی معرفت بشری می‌شود. با ظهور آن حضرت، اندیشه انسان‌ها به کمال می‌رسد و جهل و خرافه از جامعه رخت برمی‌بندد. در عصر مهدوی، ظرفیت‌های علمی بشریت به صورت جهشی گسترش می‌یابد و رشد علمی زنان و جامعه به اوج خود می‌رسد.

مدت زمان حکومت حضرت مهدی (عج) در منابع اسلامی به مقادیر متفاوتی از جمله هفت سال، ده سال، بیست سال و چهل سال اشاره شده است. عالمان اسلامی در تحلیل این اختلاف روایات، دیدگاه‌های مختلفی ارائه داده‌اند. برخی مانند ابن‌حجر، تعبیر هفت سال را مربوط به دوره استقرار اولیه و چهل سال را ناظر به دوره کشورداری کامل دانسته‌اند.

آنچه مسلم است، کیفیت و سیره حکومتی آن حضرت چنان عمیق و پایدار است که تحقق وعده الهی در وراثت زمین توسط بندگان صالح و احیای کامل اسلام راستین و برپایی عصر طلایی عدل و انسانیت را فراهم می‌آورد.