ضرورت توجه به بنیان‌های فکری حکمرانی در همایش ملی مسائل الهیاتی ایران
به گزارش شبکه مرصاد، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدتقی سبحانی در مراسم رونمایی از پوستر نخستین همایش ملی مسائل الهیاتی حکمرانی در ایران که در سالن جلسات مرکز همایش‌های غدیر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم برگزار شد، به اهمیت توجه به بنیان‌های فکری حکمرانی اشاره کرد. وی گفت: برای دستیابی به الگوی مناسب و متناسب با مبانی اسلامی در اداره جامعه، نیازمند نگاهی جامع هستیم که مباحث نظری و فلسفی را در کنار واقعیت‌های اجتماعی و تجربیات عملی مد نظر قرار دهد.
سبحانی افزود: بررسی تجربیات مدیریت و کارگزاری در جمهوری اسلامی در چهار تا پنج دهه گذشته می‌تواند زمینه‌ساز شناخت ظرفیت‌ها، چالش‌ها و طراحی الگوهای کارآمدتر در حوزه حکمرانی باشد. زیرا بخش عمده‌ای از دانش لازم برای اداره جامعه از طریق مواجهه مستقیم با مسائل و تحلیل تجربیات واقعی به دست می‌آید.
وی با بیان اینکه تجربه حکمرانی در ایران با چالش‌های متعددی همراه بوده است، تأکید کرد: بازخوانی دقیق این تجربیات می‌تواند به درک بهتر مسائل سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و دستیابی به راهکارهای متناسب با شرایط جامعه کمک کند. همچنین، پرهیز از نگاه سطحی به مفهوم حکمرانی ضروری است، چرا که یکی از اهداف اصلی برگزاری این همایش، توجه به کاستی‌های موجود در برخی رویکردهای رایج به این موضوع است.
رئیس قطب تعمیق باورهای دینی دفتر تبلیغات اسلامی گفت: حکمرانی صرفاً به مدیریت نهادها و تنظیم روابط اجتماعی محدود نمی‌شود، بلکه مبانی عمیق‌تری در شناخت انسان، جامعه و جهان دارد که باید در تدوین الگوهای اداره جامعه مد نظر قرار گیرد.
سبحانی همچنین به شکل‌گیری مفهوم حکمرانی در ادبیات علمی جهان اشاره کرد و گفت: این اصطلاح در دهه‌های گذشته گسترش یافته و به‌ویژه از دهه ۱۹۸۰ میلادی به‌صورت جدی وارد ادبیات دانشگاهی شده است. این تغییرات با آشکار شدن محدودیت‌های الگوهای سنتی حکومت‌داری و شیوه‌های اداره جامعه در دوران مدرن ارتباط دارد.
وی ادامه داد: در برداشت مدرن از حکومت، دولت به‌عنوان نهادی تلقی می‌شود که می‌تواند با قرار دادن افراد و گروه‌ها در چارچوب‌های مدیریتی مشخص، مسیر حرکت جامعه را تنظیم کند. اما به‌تدریج مشخص شد که مسائل انسانی و اجتماعی از پیچیدگی بیشتری برخوردارند و نمی‌توان آن‌ها را صرفاً با سازوکارهای اداری مدیریت کرد.
سبحانی تصریح کرد که مفهوم حکمرانی در طول چند دهه گذشته دچار تحول شده و امروزه نقش مبانی فلسفی و الهیاتی در شکل‌دهی به نگرش انسان و جامعه و تعیین جهت‌گیری‌های مدیریتی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
وی با تأکید بر این که مکاتب فکری مختلف الگوهای گوناگونی برای اداره جامعه ارائه می‌دهند، افزود: بررسی مبانی فکری این الگوها برای شناخت تفاوت‌های آن‌ها اهمیت دارد. در جامعه ایران نیز لازم است مسئله حکمرانی با عمق بیشتری مورد بررسی قرار گیرد، زیرا جامعه اسلامی از مبانی متفاوتی در شناخت انسان و نحوه اداره جامعه برخوردار است.
رئیس قطب تعمیق باورهای دینی دفتر تبلیغات اسلامی با اشاره به دو رویکرد عمده در مطالعات حکمرانی، گفت: گروه اول، حکمرانی را به‌عنوان یک فن و فرایند مدیریتی در نظر می‌گیرند، در حالی که گروه دوم تلاش می‌کنند از منظری ارزشی و مکتبی به این مفهوم نگاه کنند. اما حکمرانی مسئله‌ای گسترده‌تر است و نیازمند بررسی عمیق الهیاتی و فلسفی است.
وی افزود: تدوین چارچوب نظری حکمرانی در نظام اسلامی به بنیان‌گذاری نظری دقیق نیاز دارد و نمی‌توان این موضوع را صرفاً به اصلاح روش‌های اجرایی محدود کرد. در نقد نظام دیوان‌سالاری غربی نیز باید به مبانی فکری و فلسفی شکل‌گیری این ساختارها توجه شود.
سبحانی در پایان خاطرنشان کرد که همایش ملی مسائل الهیاتی حکمرانی در ایران می‌تواند زمینه آغاز حرکتی علمی برای بررسی ابعاد مختلف این موضوع باشد و فرصتی برای تأمل دوباره در تجربه‌های گذشته و آسیب‌شناسی شیوه‌های مدیریت در جمهوری اسلامی فراهم آورد.
Such a hidden gem! I wasn’t expecting much but this site exceeded all my expectations. Huge thanks to bd7c7770 for the awesome service.